Kropka w skrótach i skrótowcach

Kropka w skrótach i skrótowcach

Kropka jest bardzo ważnym elementem skrótów i skrótowców. Istnieje kilka zasad odnośnie stawiania jej w takich konstrukcjach:

  • – Stawia się kropkę po skrócie, który jest początkową literą lub początkowymi literami skróconego wyrazu poza jednostkami miar i wag oraz rodzimymi jednostkami monetarnymi.

a. = albo

hr. = hrabia

hon. = honorowy

ob. = obywatel

tow. = towarzysz

przyp. = przypis

  • Stawia się kropkę na końcu skrótu polskiej nazwy wielowyrazowej, jeśli drugi wyraz zaczyna się od spółgłoski.

cdn. = ciąg dalszy nastąpi

błp. = błogosławionej pamięci

lm. = liczba mnoga

tzw. = tak zwany

śp. = świętej pamięci

np. = na przykład

  • – W przypadku, gdy w nazwie wielowyrazowej drugi wyraz rozpoczyna się zaś od samogłoski, to jej skrót ma kropkę po skrócie każdego słowa.

m.in. = między innymi

n.e. = naszej ery

p.o. = pełniący obowiązki

b.u. = bez uwag

c.o. = centralne ogrzewanie

o.o = ograniczona odpowiedzialność

  • – W taki sam sposób pisze się nazwy wielowyrazowe obcego pochodzenia.

l.c. = loco ciato (w miejscu cytowanym

m.m. = mutatis mutandis (zmieniając, to co powinno być zmienione)

a.i. = ad interim (tymczasowo/zastępczo)

  • – Należy postawić ją po skrótach obcych jednostek monetarnych.

dol. = dolar

kor. = korona

  • – Nie stawia się po skrótach jednostek miar i wag oraz rodzimych jednostek monetarnych.

ha = hektar

dag = dekagram

zł = złoty

gr = grosz

  • – Nie należy stawiać kropki po skrótach z początkiem i końcem wyrazu skróconego.

płk = pułkownik

mgr = magister

  • – Nie stawia się po następujących skrótowcach: „PAN”, „BUW”, „MON”, „UW”, „URM”, „HIV”, „ONZ”, „PKO”, „USA”, „MSW”, „AIDS”, „PKP”, „RP”.
  • – Nie wolno stawiać kropki po skrótach stosowanych w matematyce i fizyce.

cos = cosinus

t = czas

cosec = cosecans

A = amper

sin = sinus

s = droga

C = Celsjusz

R = rentgen

F = Farenheit

  • – Jedną kropką łączy się skróty podwojone:

pp. = państwo

ss. = siostry, np. Elżbietanki

  • – Wieloliterowe skróty powtarza się z zastosowaniem obu kropek lub bez nich:

ob.ob. = obywatele

bp bp = biskupi

dr dr = doktorzy

  • – W skrótach i skrótowcach odgrywa ona nieocenioną rolę. Jej brak lub obecność decyduje o innym znaczeniu skrótu:

at = atmosfera techniczna

a.t = łac. a tergo, czyli od tyłu

br = bieżącego roku

b.r. = bez roku

ie. = indoeuropejski

i.e. = łac. id est, czyli to znaczy

  • Nie ma ona jednak tak dużego znaczenia w skrótach wieloznacznych – czyli takich, które nawet pisane tak samo mogą oznaczać zupełnie coś innego:

a = łac. area, czyli miara

a = fr. avancez, czyli przyspieszcie

s. = strona

s. = łac. sanctus

j. = jednostkamij.

j.= jezioro

pl. = plac

pl. = plansza

k.o. = kulturalno- oświatowy

k.o = ang. knock-out.

r. = rok

r. = rodzaj

Jednakże jej wstawienie bądź nie po skrócie wskazywać może na formę i znaczenie wyrazu oraz decydować nawet o płci osoby:

  • – Kontrola u dr Zupy (kobiety)
  • Kontrola u dr. Zupy (mężczyzny).

Pisownia interpunkcyjna w przypadku skrótów jest niestety niejasna. Często napotkać można skróty pisane według dawnych i nowych zasad, skróty polskie oraz pochodzące także z innych języków. Skróty pochodzące z języka łacińskiego są pisane wielką literą i stawia się po nich kropkę:

P.T. = łac. pleno titulo

N.N. = ktoś nie znany

S.A. = spółka akcyjna

Po skrótach ksiąg biblijnych, które pochodzą od imion własnych nie stawia się:

Ag = Księga Aggeusza

Am = Księga Amosza

W różnych tekstach można się spotkać też ze skrótami o nietypowej pisowni – połączonych małymi i wielkimi literami, z łącznikiem, z ukośną kreską lub z dodatkowym znaczkiem:

Khz = kiloherc

C = symbol stopnia temperatury

D-ca = dowódca

Problemowa jest sytuacja, gdy ten sam skrót jest pisany w różnych źródłach na różne sposoby:

PS lub P.S. = post scriptum

k.k. lub kk = kodeks karny

p.m lub P.M. = łac. post morten

Warto pamiętać, że kropka skrótu użytego na końcu zdania kończy wypowiedzenie. Dotyczy to takich skrótów, jak: „itd”, „itp”, „etc”. Należy więc nie umieszczać na końcu zdania skrótu napisanego bez niej, bo może to wprowadzić czytelnika w błąd.

Kropka po

Stawia się ją także po:

  • – Inicjałach: K. M., Ł.D., F.G., E. B.
  • – Po liczbie lub literze wprowadzających części składowe wyliczenia.
  • – W tytułach:
    a) tytuły książek i czasopism pisze się na karcie tytułowej bez końcowej kropki:
    ◦ Monika Zalewska Logika w praktyce Wydawnictwo Naukowe Semafor Toruń 1999.
    b) Po tytule utworu, czyli po tytule rozdziału, ustępu, paragrafu, można ją postawić (choć niekoniecznie), jeżeli początek tego tytułu jest rozpoczęty wielką literą:
  • – Konsekwencje psychiczne traumy
  • – Konsekwencje psychiczne traumy.

Należy ją pominąć, jeżeli w takich tytułach nie odróżnia się małych i wielkich liter:

  • – KONSEKWENCJE PSYCHICZNE TRAUMY
  • – uwarunkowania i terapia

4) Po tytułach artykułów w gazetach i czasopismach nie stawia się:

  • – Biegnąc po słońce
  • – Wypadek na Siódemce
  • – Ulewny Londyn

5) Nie stawia się po tytule, imieniu i nazwisku w podpisach, na wizytówkach i wywieszkach:

  • – profesor Andrzej Przybylski
  • – Wrocław, ul. Mazowiecka 7

6) Nie stawia się kropki również po napisach o charakterze hasłowym, na afiszach i transparentach oraz po napisach na szyldach:

  • – Żądamy lepszej obsługi w sklepach

Komentarze

Skomentuj artykuł

Twój e-mail nie będzie opublikowany.*