Spójnik „ale” ma kilka funkcji w zdaniu: wyraża przeciwieństwo, kontrast, łączy równorzędne części zdania albo wypowiedzenia współrzędne. Umieszcza się przed nim przecinek, średnik lub myślnik:
- - Ten telewizor jest duży, ale słabej jakości
- - Płakał nie z rozpaczy, ale z rozbawienia.
- - Zaczął pracę wcześnie, ale bardzo późno skończył.
- - Wydawało mi się, że jestem gotowy na konfrontację z szefem, ale się pomyliłem
Partykuła wzmacniająca lub wykrzyknik wraz ze spójnikiem „ale” wyraża zdumienie, podziw lub zaskoczenie. Na końcu zdań z tymi wyrazami mowy stawia się znak wykrzyknienia, który również może występować w jego środku:
- - Ale nuda!
- - Przyszedł na czas? - Ale gdzie tam!
- - Ale mnie zawiodłeś!
- - Ale, ale, oddaj te wszystkie cukierki, Zosiu!
Czasami używa się tego spójnika jako rzeczownika nieodmiennego, w znaczeniu – słaba strona kogoś lub czegoś brak; ewentualnie wada. W takiej sytuacji nie stawia się przed „ale” znaków interpunkcyjnych:
- - Jolka zawsze powie swoje ale.
- - Cokolwiek Ci nie powiem, to zawsze wyrazisz swoje ale.