Kropka w skrótach i skrótowcach

Kropka jest bardzo ważnym elementem skrótów i skrótowców. Istnieje kilka zasad odnośnie stawiania jej w takich konstrukcjach:

• - Stawia się kropkę po skrócie, który jest początkową literą lub początkowymi literami skróconego wyrazu poza jednostkami miar i wag oraz rodzimymi jednostkami monetarnymi.

• - Stawia się kropkę na końcu skrótu polskiej nazwy wielowyrazowej, jeśli drugi wyraz zaczyna się od spółgłoski.

• - W przypadku, gdy w nazwie wielowyrazowej drugi wyraz rozpoczyna się zaś od samogłoski, to jej skrót ma kropkę po skrócie każdego słowa.

• - W taki sam sposób pisze się nazwy wielowyrazowe obcego pochodzenia.

• - Należy postawić ją po skrótach obcych jednostek monetarnych.

• - Nie stawia się po skrótach jednostek miar i wag oraz rodzimych jednostek monetarnych.

• - Nie należy stawiać kropki po skrótach z początkiem i końcem wyrazu skróconego.

• - Nie stawia się po następujących skrótowcach: „PAN”, „BUW”, „MON”, „UW”, „URM”, „HIV”, „ONZ”, „PKO”, „USA”, „MSW”, „AIDS”, „PKP”, „RP”.
• - Nie wolno stawiać kropki po skrótach stosowanych w matematyce i fizyce.

• - Jedną kropką łączy się skróty podwojone:

• - Wieloliterowe skróty powtarza się z zastosowaniem obu kropek lub bez nich:

• - W skrótach i skrótowcach odgrywa ona nieocenioną rolę. Jej brak lub obecność decyduje o innym znaczeniu skrótu:

• - Nie ma ona jednak tak dużego znaczenia w skrótach wieloznacznych – czyli takich, które nawet pisane tak samo mogą oznaczać zupełnie coś innego:

Jednakże jej wstawienie bądź nie po skrócie wskazywać może na formę i znaczenie wyrazu oraz decydować nawet o płci osoby:

• - Kontrola u dr Zupy (kobiety)
• Kontrola u dr. Zupy (mężczyzny).

Pisownia interpunkcyjna w przypadku skrótów jest niestety niejasna. Często napotkać można skróty pisane według dawnych i nowych zasad, skróty polskie oraz pochodzące także z innych języków. Skróty pochodzące z języka łacińskiego są pisane wielką literą i stawia się po nich kropkę: Po skrótach ksiąg biblijnych, które pochodzą od imion własnych nie stawia się: W różnych tekstach można się spotkać też ze skrótami o nietypowej pisowni – połączonych małymi i wielkimi literami, z łącznikiem, z ukośną kreską lub z dodatkowym znaczkiem: Problemowa jest sytuacja, gdy ten sam skrót jest pisany w różnych źródłach na różne sposoby: Warto pamiętać, że kropka skrótu użytego na końcu zdania kończy wypowiedzenie. Dotyczy to takich skrótów, jak: „itd”, „itp”, „etc”. Należy więc nie umieszczać na końcu zdania skrótu napisanego bez niej, bo może to wprowadzić czytelnika w błąd.

Kropka po

Stawia się ją także po:

• - Inicjałach: K. M., Ł.D., F.G., E. B.
• - Po liczbie lub literze wprowadzających części składowe wyliczenia.
• - W tytułach: a) tytuły książek i czasopism pisze się na karcie tytułowej bez końcowej kropki: ◦ Monika Zalewska Logika w praktyce Wydawnictwo Naukowe Semafor Toruń 1999. b) Po tytule utworu, czyli po tytule rozdziału, ustępu, paragrafu, można ją postawić (choć niekoniecznie), jeżeli początek tego tytułu jest rozpoczęty wielką literą:
• - Konsekwencje psychiczne traumy
• - Konsekwencje psychiczne traumy.

Należy ją pominąć, jeżeli w takich tytułach nie odróżnia się małych i wielkich liter:

• - KONSEKWENCJE PSYCHICZNE TRAUMY
• - uwarunkowania i terapia

4) Po tytułach artykułów w gazetach i czasopismach nie stawia się:

• - Biegnąc po słońce
• - Wypadek na Siódemce
• - Ulewny Londyn

5) Nie stawia się po tytule, imieniu i nazwisku w podpisach, na wizytówkach i wywieszkach:

• - profesor Andrzej Przybylski
• - Wrocław, ul. Mazowiecka 7

6) Nie stawia się kropki również po napisach o charakterze hasłowym, na afiszach i transparentach oraz po napisach na szyldach:

• - Żądamy lepszej obsługi w sklepach